Ẩn mình giữa vùng Long Tuyền yên bình ngày nay, Khu di tích lịch sử Vườn Mận Cần Thơ từng là một trong những căn cứ cách mạng quan trọng nhất của thành phố trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Nơi đây không chỉ là căn cứ của lực lượng biệt động mà còn là địa điểm đặt Ban Chỉ huy Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại Cần Thơ.
Dù chiến tranh đã lùi xa, di tích lịch sử Vườn Mận vẫn lưu giữ nhiều câu chuyện về lòng quả cảm, tinh thần đoàn kết quân dân và những năm tháng đấu tranh gian khổ của vùng đất Tây Đô.
- Thông Tin Nhanh
- Vì Sao Vườn Mận Được Chọn Làm Căn Cứ?
- Trung Tâm Chỉ Huy Của Xuân Mậu Thân 1968 Tại Cần Thơ
- Câu Chuyện Về “Căn Cứ Lòng Dân”
- Gia Đình Ông Hai Tiểu Và Sự Hy Sinh Thầm Lặng
- Trận Chiến Sáu Ngày Đêm Giữ Vững Căn Cứ
- Những Gì Còn Lại Tại Khu Di Tích Lịch Sử Vườn Mận Cần Thơ Hiện Nay?
- Kinh Nghiệm Tham Quan Khu Di Tích Vườn Mận
- FAQ
- Bản Đồ
- Kết Luận
Thông Tin Nhanh
- Địa chỉ: Đường Tạ Thị Phi, phường Long Tuyền, thành phố Cần Thơ.
- Loại hình: Di tích lịch sử cách mạng.
- Tên gọi khác: Căn cứ Vườn Mận, Căn cứ lõm Vườn Mận.
- Sự kiện tiêu biểu: Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
- Phục dựng: Năm 2011.
- Điểm nổi bật: Hệ thống hầm bí mật, nhà trưng bày hiện vật và dấu tích căn cứ cách mạng.
Vì Sao Vườn Mận Được Chọn Làm Căn Cứ?
Nếu nhìn trên bản đồ hiện nay, nhiều người sẽ thắc mắc vì sao một khu vườn giữa vùng dân cư lại trở thành căn cứ cách mạng quan trọng. Câu trả lời nằm ở địa hình đặc biệt của khu vực này.
Trước đây, Vườn Mận nằm giữa mạng lưới sông rạch chằng chịt, xung quanh được bao bọc bởi những con rạch nhỏ tạo thành lớp phòng thủ tự nhiên. Từ bên trong, lực lượng cách mạng có thể quan sát các hoạt động bên ngoài nhưng địch lại rất khó tiếp cận.
Ngoài lợi thế địa hình, người dân địa phương luôn một lòng ủng hộ cách mạng. Chính sự che chở của nhân dân đã giúp căn cứ tồn tại ngay giữa vòng vây của nhiều đồn bót đối phương. Vì vậy, nơi đây còn được gọi là “Căn cứ lõm Vườn Mận”.
Trung Tâm Chỉ Huy Của Xuân Mậu Thân 1968 Tại Cần Thơ
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Vườn Mận được Khu ủy Khu 9 và Tỉnh ủy Cần Thơ lựa chọn làm nơi đặt Ban Chỉ huy chiến dịch. Từ căn cứ này, các kế hoạch chiến đấu được chuẩn bị và triển khai bí mật.
Hằng ngày, cán bộ nội thành vượt qua nhiều tuyến kiểm soát để báo cáo tình hình và nhận chỉ thị từ Ban Chỉ huy. Từ đây, các đơn vị vũ trang đã đồng loạt xuất kích tiến công vào nhiều mục tiêu quan trọng trong nội ô Cần Thơ. Những hoạt động diễn ra tại Vườn Mận góp phần vào thắng lợi chung của cuộc Tổng tiến công trên toàn miền Nam.
Câu Chuyện Về “Căn Cứ Lòng Dân”
Điều làm nên sự đặc biệt của Vườn Mận không chỉ là hầm hào hay công sự. Sức mạnh lớn nhất của căn cứ đến từ sự hỗ trợ của người dân địa phương.
Người dân sẵn sàng:
- Đào hầm bí mật trong nhà.
- Cung cấp lương thực và thuốc men.
- Đưa đón cán bộ qua sông rạch.
- Chuyển tin tức về hoạt động của địch.
- Chăm sóc thương binh và bệnh binh.
Trong đêm giao thừa Tết Mậu Thân 1968, người dân đã dùng xuồng đưa hàng nghìn chiến sĩ vượt qua tuyến lộ Vòng Cung để tiến vào vị trí tập kết. Nhờ sự đùm bọc đó, căn cứ vẫn giữ được bí mật dù nằm rất gần các đồn bót đối phương.
Gia Đình Ông Hai Tiểu Và Sự Hy Sinh Thầm Lặng
Nhắc đến Vườn Mận, nhiều người nhớ đến gia đình ông Lê Văn Tiểu, thường gọi là chú Hai Tiểu. Khu vườn rộng gần 7.000 m² của gia đình đã trở thành trung tâm hoạt động của lực lượng cách mạng trong nhiều năm.
Ngôi nhà lá ba gian của gia đình được dành làm nơi hội họp và chỉ huy chiến dịch. Ngay bên dưới là hệ thống hầm bí mật phục vụ hoạt động của Ban Chỉ huy. Đặc biệt, bà Tạ Thị Phi, vợ ông Hai Tiểu, đã nhiều lần tham gia bảo vệ căn cứ và cảnh giới cho cán bộ. Năm 1974, bà hy sinh khi báo động cho lực lượng cách mạng trước cuộc càn quét của địch. Sau ngày đất nước thống nhất, bà được truy tặng danh hiệu Liệt sĩ và Mẹ Việt Nam Anh hùng.
Trận Chiến Sáu Ngày Đêm Giữ Vững Căn Cứ
Sau Tết Mậu Thân, địch nhiều lần tổ chức càn quét nhằm phá hủy căn cứ. Trong đó, trận đánh giữ Vườn Mận năm 1970 được xem là một trong những trận chiến tiêu biểu của lực lượng biệt động Cần Thơ.
Chỉ với 45 cán bộ, chiến sĩ, lực lượng ta đã kiên cường chống trả suốt sáu ngày đêm. Các chiến sĩ đã bẻ gãy nhiều đợt tấn công liên tiếp, giữ vững căn cứ giữa điều kiện chiến đấu vô cùng khốc liệt. Trận đánh này trở thành biểu tượng cho ý chí chiến đấu kiên cường của quân dân Cần Thơ trong thời kỳ kháng chiến.
Những Gì Còn Lại Tại Khu Di Tích Lịch Sử Vườn Mận Cần Thơ Hiện Nay?
Năm 2011, địa phương tiến hành phục dựng khu di tích lịch sử Vườn Mận Cần Thơ nhằm phục vụ công tác giáo dục truyền thống và tham quan. Ngày nay, du khách có thể tìm hiểu:
Nhà Trưng Bày Hiện Vật
Không gian trưng bày giới thiệu nhiều hình ảnh, tư liệu và hiện vật liên quan đến cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968. Một số hiện vật tiêu biểu gồm:
- Nắp hầm bí mật.
- Cờ Mặt trận.
- Tủ thuốc trạm phẫu thuật.
- Dụng cụ y tế.
- Ghe vận chuyển thương binh.
- Thùng đựng tài liệu.
Hệ Thống Hầm Và Công Sự Phục Dựng
Trong khuôn viên còn có các mô hình hầm bí mật, giao thông hào và công sự chiến đấu được tái hiện dựa trên nguyên trạng lịch sử. Những hạng mục này giúp du khách hình dung rõ hơn về điều kiện hoạt động của lực lượng cách mạng trong thời chiến.
Nhà Tưởng Niệm Mẹ Việt Nam Anh Hùng Tạ Thị Phi
Đây là địa điểm ghi nhớ công lao của những người dân đã hy sinh để bảo vệ căn cứ và góp phần vào thắng lợi chung của cách mạng.
Kinh Nghiệm Tham Quan Khu Di Tích Vườn Mận
Du khách nên dành từ 45 đến 60 phút để tham quan toàn bộ khu di tích. Để chuyến đi thuận lợi hơn:
- Nên đọc các bảng thuyết minh tại khu trưng bày.
- Kết hợp tham quan tuyến Lộ Vòng Cung lịch sử.
- Mang theo nước uống nếu tham quan vào buổi trưa.
- Giữ gìn vệ sinh và tôn trọng không gian di tích.
FAQ
Bản Đồ
Kết Luận
Khu di tích lịch sử Vườn Mận Cần Thơ không chỉ là một địa điểm lịch sử mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết quân dân trong những năm tháng kháng chiến. Những câu chuyện về căn cứ lõm giữa vòng vây địch, sự hy sinh của gia đình ông Hai Tiểu và cuộc chiến giữ căn cứ năm 1970 đã tạo nên giá trị đặc biệt cho di tích. Đối với những ai muốn tìm hiểu lịch sử Cần Thơ và tuyến Lộ Vòng Cung huyền thoại, Vườn Mận là điểm dừng chân không nên bỏ qua.
